Bạn đừng vội search trên google vì con đường này chưa có trên bản đồ, nhưng được khá nhiều người biết đến, đặc biệt là giới văn nghệ sĩ. Con đường “lạ” này nằm trong khuôn viên Hoa Viên Nghĩa Trang Bình Dương (ấp 1B, xã Chánh Phú Hòa, huyện Bến Cát, Bình Dương).

Con đường Nghệ Sĩ nằm lọt thỏm trong diện tích 200ha của Hoa Viên Nghĩa Trang Bình Dương.

Trong khuôn viên được bao phủ bởi màu xanh rợp mát của bóng lá và những thảm cỏ non nối tiếp nhau. Có nhiều loại cây, từ cây cổ thụ cao đổ bóng che mát cả đoạn đường, đến cây dạng bonsai được cắt tỉa chăm sóc dưới bàn tay khéo léo của nghệ nhân. Cảm giác như ta lạc vào một khu vườn rộng, có nắng, có gió, có tiếng chim hót… Tất cả xua tan vẻ buồn thảm vốn dĩ thường có ở các nghĩa trang. Toàn không gian nơi đây như nơi ươm mầm xanh, bừng lên một sự hồi sinh… Tôi lần lượt ghé thăm vài ngôi mộ với những kiểu dáng kiến trúc rất riêng. Đó là những người mà tôi đã may mắn được gặp, cũng có những người chỉ nghe tên qua những tác phẩm… Vì vậy mà cảm giác khi được “chạm” vào họ, được “đến gần” họ mang lại cho tôi thật nhiều cảm xúc rất khó diễn giải qua câu từ.

“Nhà Nam Bộ học” Sơn Nam: Ở vị trí được cho là đẹp nhất là nhà văn Sơn Nam. Có nhiều lý do mà ông được ưu ái ở một vị trí đẹp này. Thứ nhất, về tên tuổi thì “nhà Nam Bộ học này” hoàn toàn xứng đáng ở vị trí ưu tiên. Thêm một lý do nữa, ông cũng là người “mở hàng” cho con đường Nghệ sĩ này. Hoa Viên Nghĩa Trang Bình Dương khánh thành năm 2007, nhà văn Sơn Nam mất năm 2008.

Với diện tích khoảng 20m2, mộ của nhà văn Sơn Nam đơn giản như chính tính cách của “ông già Nam Bộ”. Bức tượng tạc bằng đá khuôn mặt ông khá giống, cả cái nét hanh hao kham khổ mà sinh thời nhiều người vẫn thấy khi ông thất thểu đi bộ ở một góc đường nào đó. Bia đá hai bên mộ được khắc hai câu thơ rất nổi tiếng của ông: Phong sương mấy độ qua đường phố; Hạt bụi nghiêng mình nhớ đất quê”. Phía trước còn có những dòng thư cảm động của người con trưởng Đào Thúy Hằng viết riêng tặng ba.

Đạo diễn sân khấu Huỳnh Phúc Điền. Nằm xéo ngôi mộ của nhà văn Sơn Nam là đạo diễn Huỳnh Phúc Điền. Huỳnh Phúc Điền mất ở tuổi còn trẻ (39 tuổi), người nghệ sĩ tài hoa nhưng bạc mệnh này đã để lại nhiều nuối tiếc trong lòng người hâm mộ. Những chương trình anh dàn dựng đã để lại nhiều ấn tượng như: Duyên dáng Việt Nam; Phụ nữ thế kỷ 21; Liveshow của các ca sĩ “đình đám”: Mỹ Tâm, Đàm Vĩnh Hưng, Phương Thanh, Quang Dũng… và nhiều video clip ấn tượng khác. Theo ý nguyện của anh, trên bia đá có khắc câu: “Ra đi là để trở về”, với nét chữ của chính anh. Đây là câu nói mà anh thích trong suốt thời gian đấu tranh với bệnh tật. Con người rồi cũng sẽ trở về với cát bụi, sẽ không còn những hỉ nộ ái ố, đó là “chốn về” bình yên nhất!

Nhạc sĩ Thanh Sơn. Tác giả của “màu hoa phượng thắm như máu con tim” này hẳn sẽ ấm lòng nơi chín suối vì ông vẫn thường xuyên nhận được những chùm hoa phượng rực rỡ trong mùa hè. Nhạc sĩ Thanh Sơn sáng tác trên 500 ca khúc cho nhiều đối tượng. Ông đặc biệt được biết đến qua các ca khúc trữ tình dành cho tuổi học trò như: Nỗi buồn hoa phượng; Ba tháng tạ từ; Lưu bút ngày xanh; Hạ buồn; Ve sầu mùa phượng…

Ông nổi tiếng khi sáng tác ca khúc Nỗi buồn hoa phượng (1963) và đó cũng là ca khúc gắn với thời học sinh của chính ông.

Nhạc sĩ Hoàng Trang. Nhạc sĩ Hoàng Trang được biết đến với nhiều bài hát viết theo điệu bolero như: Tâm sự với em, Kể chuyện trong đêm, Ăn năn… Bài Không bao giờ quên anh được ông sáng tác năm 26 tuổi, viết cho mối tình đầu tan vỡ của mình. Bài hát như “chạm” đến tâm tư của những mối tình đẹp nhưng dang dở khác. Vì thế nên bài này đã nhận được sự đồng cảm ngay khi vừa ra đời qua tiếng hát của ca sĩ Phương Dung. Về sau có thêm rất nhiều ca sĩ khác hát thành công như Giao Linh, Thanh Tuyền, Hương Lan, Tâm Đoan, Như Quỳnh, Cẩm Ly…

Nằm trong con đường Nghệ sĩ, mộ của nhạc sĩ Hoàng Trang có khuôn viên khá rộng nên có nhiều nhóm bạn đến viếng thăm và chọn làm nơi nghỉ chân, hát hò. Phía sau bia đá còn in danh sách gần 100 bài hát của ông được nhiều người yêu thích.

Soạn giả Nhị Kiều. Trong khoảng thời gian 4 thập niên, bà đã viết hơn 100 kịch bản cải lương và được cho là người viết kịch bản nhiều nhất tại Việt Nam. Các vở được nhiều người yêu thích như: Nắng sớm mưa chiều, Trắng hoa mai, Truyền thuyết tình yêu, Thương nhớ một mình, Bảy mùa mai nở… Kịch bản Mùa thu lá bay và Truyền thuyết tình yêu là hai tác phẩm nổi tiếng của soạn giả Nhị Kiều, đưa tên tuổi NSƯT Bạch Tuyết (vai Hàn Ni), cố NSƯT Minh Phụng (vai Văn Lâu), NSƯT Vũ Linh (Phi Cát), NSƯT Thanh Thanh Tâm, NS Kiều Phượng Loan, Thanh Hằng (vai nữ vương) lên đỉnh cao nghệ thuật ca diễn.

Nhạc sĩ Phạm Duy. “Nghìn trùng xa cách, người đã đi rồi. Còn gì đâu nữa, mà khóc với cười…”. Nhạc sĩ Phạm Duy mất vào ngày 27.1.2013. Ông ra đi trong tình yêu và sự ngưỡng mộ kính trọng của bao thế hệ người yêu nhạc. Phạm Duy sinh ngày 5/10/1921, tên thật là Phạm Duy Cẩn. Ông là nhạc sĩ, ca sĩ, nhà nghiên cứu nhạc của Việt Nam. Ông được coi là một trong những nhạc sĩ lớn của nền tân nhạc với số lượng sáng tác đồ sộ, đa dạng về thể loại, trong đó có những bài đã trở nên rất quen thuộc với người Việt. Ngoài sáng tác, Phạm Duy còn có nhiều công trình khảo cứu về âm nhạc Việt Nam có giá trị.

Khu vườn mộ gia đình của Nhạc sĩ Phạm Duy – Hoa viên NT Bình Dương

Muốn ghé thăm Đường Nghệ sĩ, từ TP.HCM đi về hướng ngã tư Bình Phước, đến ngã tư Sở Sao (27km), quẹo trái chạy theo đường 741 (hướng đi Đồng Xoài) (18km), gặp đường Lộ 7B quẹo trái là có bảng chỉ đường vào tận nghĩa trang(ấp 1B, Xã Chánh Phú Hòa, huyện Bến Cát, Bình Dương). Ngoài ra, có một cách khác tiện hơn là liên hệ trực tiếp với công ty để đặt chỗ vào dịp cuối tuần (miễn phí). Hiện nay ở TP.HCM có 3 chi nhánh: 1076 – Đường Kha Vạn Cân – Phường Linh Chiểu – Quận Thủ Đức; 99 Điện Biên Phủ – Phường 15 – Quận Bình Thạnh và số 1244 – Đường 3/2 – Phường 8 – Quận 11. Mỗi chi nhánh đều có xe buýt đưa đi thăm nghĩa trang vào thứ 6 và thứ 7 hằng tuần.

Riêng tôi, tôi đặc biệt thích tham quan bằng tuyến xe buýt này, bởi nó mang lại cho tôi rất nhiều cảm xúc. Chuyến xe này cũng như bao chuyến xe tôi đã từng đi, chỉ khác ở chỗ những người xa lạ ấy có thể nói chuyện với nhau trên suốt hành trình từ TP.HCM đến Hoa viên Nghĩa Trang Bình Dương. Có người xách khư khư trên tay đòn bánh tét, bảo: “Ông cụ nhà tôi thích nhất món này”. Thế là hàng loạt sở thích của ông, bà, cha, mẹ… được những người thân kể ra. Có người mang theo hoa, xách theo đàn guitar…

Tôi ấn tượng với hình ảnh một gã trai ngồi trên xe, mắt ngắm phố phường, miệng nhẩm hát những tình khúc quen thuộc của một người nhạc sĩ vừa mới qua đời. Hay nhói lòng khi nghe đứa trẻ giọng còn ngọng, bi bô hát: “Bà ơi bà cháu yêu bà nhắm (lắm)”. Người phụ nữ bên cạnh ôm đứa bé vào lòng, nhỏ nhẹ: “Lát nữa gặp bà ngoại, con hát bài này cho bà nghe nha!”. Đứa bé ngây thơ: “Nhưng bà chết rồi, con hát bà đâu có nghe!”. Không thấy người phụ nữ trẻ lên tiếng, mà thay vào đó là tiếng thút thít khẽ khàng như đã cố kìm nén. Cảm giác như ranh giới giữa hai thế giới gần lại, như họ còn ở đâu đó quanh đây, để mỗi dịp cuối tuần, con cháu, anh chị em lại có dịp đến thăm.

Một ngày nào đó ngẫu hứng, mời bạn thử trải nghiệm cuộc hành trình ghé thăm Hoa Viên Nghĩa Trang Bình Dương, biết đâu bạn sẽ có thêm nhiều ý tưởng mới cho công việc, hoặc cùng đồng cảm với tôi: hóa ra cái chết không đáng sợ như mình nghĩ, đó chỉ là chốn về. Một chốn để về bình yên nhất!

Tác giả: La Thị Ánh Hường